Ignacy Jan Paderewski

Ignacy Jan Paderewski (ur. 1860 Königsberg – zm. 1941 Nowy Jork) – wybitny polski pianista, kompozytor, dyrygent oraz polityk, dwukrotny premier Polski i laureat Nagrody Nobla w dziedzinie pokoju.

Wczesne lata

Urodził się w Königsbergie (obecnie Kaliningrad) w rodzinie zamożnych kupców. Jego ojciec, Józef Paderewski, był przedsiębiorcą, a matka, Jadwiga (z domu Matuszczak), zmarła, gdy Ignacy miał zaledwie siedem lat.

Od najmłodszych lat przejawiał talent muzyczny. W wieku dziesięciu lat rozpoczął naukę gry na fortepianie pod okiem lokalnego nauczyciela, a w 1877 roku przeniósł się do Berlina, aby kontynuować studia w konserwatorium.

Kariera artystyczna

Debiut koncertowy odbył się w Warszawie w 1887 roku. Szybko zyskał międzynarodową sławę, koncertując w najważniejszych ośrodkach kulturalnych Europy – Wiedeń, Londyn, Paryż, a później w Stanach Zjednoczonych, m.in. w Nowym Jorku.

Jego repertuar obejmował zarówno dzieła klasyczne, jak i własne kompozycje. Najbardziej znanym utworem jest Polonez As-dur Op. 40, który stał się symbolem polskiej dumy narodowej.

Paderewski był także założycielem i dyrektorem Orkiestry Nowojorskiej oraz mecenasem wielu młodych artystów.

Aktywność polityczna

W latach 1905–1914 Paderewski zaczął angażować się w działalność na rzecz niepodległości Polski. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie organizował kampanie poparcia dla polskiej sprawy.

W 1917 roku, jako przedstawiciel polskich interesów, wystąpił przed Kongresem Stanów Zjednoczonych, zdobywając poparcie amerykańskiej opinii publicznej.

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku został mianowany ministrem spraw zagranicznych, a w 1921 roku wybrany na premiera i marszałka Polski. Jego rząd prowadził intensywną politykę umocnienia granic i budowy nowoczesnej administracji.

Otrzymane odznaczenia i nagrody

Order Orła Białego – najważniejsze odznaczenie państwowe w Polsce.
Pokojowa Nagroda Nobla (współautorka) – przyznana w 1921 roku za wysiłki na rzecz odzyskania niepodległości przez Polskę.
Visconti di Modrone – odznaczenie włoskie za wkład w kulturę europejską.

Ostatnie lata i dziedzictwo

Po rezygnacji z funkcji premiera Paderewski powrócił do kariery koncertowej, jednak jego działalność polityczna nie ustała. W 1939 roku, po wybuchu II wojny światowej, wyjechał do USA, gdzie kontynuował działalność na rzecz polskich uchodźców.

Umiera w Nowym Jorku w 1941 roku. Jego szczątki zostały przewiezione do Polski i pochowane w Krakowie, na cmentarzu Rakowickim.

Do dzisiaj Paderewski jest symbolem połączenia sztuki i służby publicznej. Jego nazwisko nosi m.in. warszawska ulica Paderewskiego, a w Nowym Jorku fundacja Paderewski Fund wspiera młodych muzyków.

Bibliografia

J. K. Adam Mickiewicz (red.), Polska w sztuce i polityce, Warszawa 1950.
S. Nowak, Ignacy Paderewski – życie i twórczość, Kraków 1975.
M. Kowalski, Premierzy Polski, Poznań 1998.